Mərkəzi Asiya və Qafqazın enerji mənzərəsi hazırda köklü dəyişiklik keçirir – ənənəvi resurs mərkəzindən qlobal yaşıl iqtisadiyyatın əsas tərkib hissəsinə çevrilir. Bu dəyişikliyin ön sıralarında Azərbaycanla Özbəkistan arasında strateji tərəfdaşlıq dayanır. Bu tərəfdaşlıq Xəzər regionunun potensialını Avropa bazarının artan tələbatı ilə birləşdirə bilən vahid enerji dəhlizinin əsasını qoyur.
Acwa şirkətinin Mərkəzi Asiya üzrə regional prezidenti Abid Malik “Report”a verdiyi eksklüziv müsahibədə iki regionun külək enerjisi potensialının inteqrasiyasının, hidrogen texnologiyalarının inkişafının və yerli istehsal zəncirlərinin yaradılmasının Avrasiyanın yeni enerji xəritəsini necə formalaşdırdığını danışıb.
“Report” müsahibəni təqdim edir:
– Cənab Malik, sizin məsuliyyət zonanız həm Mərkəzi Asiyanı, həm də Qafqazı əhatə etdiyinə görə, vahid yaşıl enerji dəhlizinin yaradılmasında Azərbaycanın rolunu necə qiymətləndirirsiniz? Acwa Özbəkistandakı geniş külək enerjisi portfelinizi Azərbaycandakı fəaliyyətinizlə fiziki və ya kommersiya baxımından birləşdirə biləcək layihələri araşdırırmı?
– Biz həm Özbəkistanda, həm də Azərbaycanda layihələr həyata keçiririk. Azərbaycanın energetika naziri Pərviz Şahbazov və digər müvafiq qurumlarla Azərbaycan və Gürcüstandan Avropa bazarlarına elektrik ixracı üçün sıx əməkdaşlıq edirik. Bu istiqamətdə işlər artıq yaxşı irəliləyib.
Azərbaycan hökuməti müvafiq konsorsiumla birlikdə hazırda texniki-iqtisadi əsaslandırma (TİƏ) hazırlayır. Bu əsaslandırmalar tamamlandıqdan sonra biz fəal əməkdaşlığı davam etdirmək, investisiya imkanlarını təhlil etmək və Azərbaycana bu layihəni reallaşdırmaqda kömək etmək niyyətindəyik.
– Siz regional layihələrinizdə lokallaşdırmanın əhəmiyyətini dəfələrlə vurğulamısınız. 240 MVt-lıq Xızı-Abşeron külək layihəsi istismara verildikdən sonra Azərbaycanda Xəzər və Mərkəzi Asiya regionunda Acwa layihələrini dəstəkləyə biləcək regional xidmət mərkəzləri və ya komponent istehsalı sahələrinin yaradılması imkanı nəzərdən keçirilirmi?
– Hansı regionda və ya ölkədə fəaliyyət göstərməyimizdən asılı olmayaraq, əsas məqsədimiz ölkə gənclərinin peşəkar inkişafını, eləcə də yerli istehsalçıları, xidmət şirkətlərini və podratçıları dəstəkləməkdir. Fəaliyyət göstərdiyimiz hər hansı bir ölkədə podratçılarla görüşdükdə – təklifləri cəlbedici, qiymət baxımından rəqabətqabiliyyətli və keyfiyyət standartlarına cavab verdikdə – biz onları mütləq işə cəlb edirik, o cümlədən xaricdə işləmək istədiklərini bildirdikdə.
Buna görə də, bu regionlarda Azərbaycan, Özbəkistan və ya Türkiyə podratçılarını cəlb etmək üçün heç bir maneə yoxdur. Əsas meyarlar qiymət rəqabəti, etibarlılıq və yüksək səviyyəli xidmətin göstərilməsidir.
– Acwa-nın Özbəkistandakı hidrogen təşəbbüsləri başlayandan sonra Azərbaycanda da oxşar pilot layihənin yaranmasını nə vaxt gözləmək olar? Sizcə, Azərbaycanın mövcud boru kəməri infrastrukturu Aİ-yə hidrogen tədarükü üzrə regional yarışda ona strateji üstünlük verirmi?
– Biz hidrogenin gələcəyin enerji daşıyıcısı olduğuna əminik. Məhz buna görə NEOM layihəsi çərçivəsində dünyanın ən böyük yaşıl hidrogen istehsalı müəssisələrindən birini inşa edirik.
Hər bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan hazırda daxili bazarda yaşıl hidrogendən istifadə və onun potensial ixracı perspektivlərini təhlil edir. Bu baxımdan, biz Azərbaycan və digər ölkələrlə əlaqələrimizi davam etdirir, dünyanın müxtəlif yerlərində, o cümlədən Azərbaycanda hidrogen layihələrinə investisiya imkanlarını araşdırırıq.
– Azərbaycan Xəzər dənizində dəniz külək enerjisi üzrə 150 QVt-dan çox təsirli texniki potensiala malikdir. Acwa gələcəkdə dəniz zonaları üzrə tenderlərdə iştirak etməyi planlaşdırırmı?
– Biz və Azərbaycan dəniz külək enerjisinin inkişafına yönəlmiş anlaşma memorandumu artıq imzalamışıq, ona görə də cavab qətiliklə “bəli”dir. Biz Azərbaycan hökuməti ilə birgə bu cür layihələrin texniki və iqtisadi məqsədəuyğunluğunu qiymətləndirmək niyyətindəyik.
Biz bilirik ki, dəniz külək enerjisinin potensialı nəticə etibarilə Avropa bazarına elektrik enerjisi tədarükü üçün istifadə edilə bilər.
https://report.az/energetika/abid-malik-acwa-azerbaycanda-hidrogen-layihelerinin-maliyyelesdirilmesi-imkanlarini-arasdirir-musahibe